Lại thêm một mùa giải nữa. Lại thêm một trận chung kết nữa. Và lại thêm một lần Mikel Arteta chứng minh rằng ông là bậc thầy của một trường phái bóng đá rất riêng: nếu không thể áp đặt đối thủ, hãy lôi họ vào một thế trận buồn ngủ và hy vọng thần may mắn đứng về phía mình trong loạt đấu súng.

Trong trận chung kết Champions League 2026 với PSG, Arsenal - hay đúng hơn là phiên bản mới nhất của "Xe Buýt Hai Tầng FC" - đã tạo ra một màn trình diễn chiến thuật thụ động đến mức khiến cho Inter Milan của José Mourinho năm 2010 trông giống như Barcelona thời Pep Guardiola vậy.

24,7% thời lượng kiểm soát bóng. Trong một trận chung kết Cúp C1.

Hãy dành vài giây để suy ngẫm về con số này.

Kịch bản diễn ra đúng như nhiều người dự đoán. Arsenal ghi bàn từ rất sớm, rồi lập tức rút toàn bộ đội hình về phần sân nhà, dựng nên một khối phòng ngự dày đặc đến mức có cảm giác phải dùng tới máy ép thì mới nhồi được 11 cầu thủ của họ vào trong một không gian chật chột đến vậy.

Fan của Arteta gọi đó là “sự thực dụng”. Tôi thì gọi đó là đầu hàng có tổ chức.

Mà thôi, đừng quan tâm tới cảm nghĩ của tôi làm gì. Hãy trở lại với trận đấu đi!

Trong khi PSG kiên trì luân chuyển bóng với ý đồ tấn công rõ ràng, Arsenal gần như chỉ trung thành với hai phương án: phất những đường bóng dài đầy hy vọng hoặc cầu nguyện sẽ có được một tình huống cố định ở gần khung thành của đối thủ.

Khó mà xem đó là một kiệt tác chiến thuật được. Và ở đây, chúng ta còn đang nói về việc một HLV từng dành nhiều năm giảng giải về "kiểm soát" và "thống trị trận đấu" đã quyết định rằng cách tốt nhất để kiểm soát cuộc chơi là... hạn chế tham gia vào nó.

"Arsenal sở hữu hàng thủ hay nhất giải đấu", fan Arsenal sẽ gào lên như thế. Nhưng bạn ơi, khi đội bóng của bạn chỉ cầm bóng chưa đến 25%, hàng thủ của bạn thực tế cũng không phải làm việc nhiều lắm đâu. Nhất là khi đối phương phải chuyền qua chuyền lại quanh vòng cấm của đội bạn trong hơn 80% thời lượng bóng lăn.

Khen một hàng phòng ngự giữ sạch lưới trong hoàn cảnh đó cũng giống như khen một bảo vệ chung cư làm tốt nhiệm vụ khi cả ngày chỉ ngồi trong cabin nhìn người khác đi qua đi lại.

Hay như việc ca ngợi thủ môn vì giữ sạch lưới trong khi phía trước anh ta là hai chiếc xe khách, một chiếc xe tải và một căn nhà cấp bịt kín mọi lối vào khung thành.

Nhưng điều thú vị nhất lại diễn ra sau khi trận đấu kết thúc.

Bỗng nhiên những người từng dành hàng chục năm để gào mồm lên “thà trắng tay còn hơn chơi thứ bóng đá xấu xí”, để chế giễu thứ bóng đá "anti-football", giờ đây lại tung hô Arteta như một thiên tài vì tạo ra một đội bóng có tỉ lệ kiểm soát bóng thấp nhất trong lịch sử các trận chung kết bóng đá hiện đại.

“Ông ấy đã thể hiện mình chín chắn hơn,” họ nói. Không. Arteta chỉ thể hiện sự sợ hãi. Sợ việc thực sự chơi bóng trước một tập thể tấn công vượt trội sẽ khiến những hạn chế của mình bị phơi bày.

Arteta ơi là Arteta. Ông đã dành cả đời để xây dựng một định danh về thứ bóng đá đẹp, bóng đá chủ động, bóng đá kiểm soát, để rồi đến thời điểm thích hợp nhất để tỏa sáng, thì ông lại vứt toẹt tất cả vào thùng rác.

"Quá trình" (The Process) mà Arsenal luôn tự hào giờ đã tiến hóa từ "chúng tôi chơi thứ bóng đá hấp dẫn" thành "chúng tôi đá như một đội trụ hạng cố giữ tỷ số trên sân khách rồi mong điều kỳ diệu xảy ra". Nếu đó là “tiến hóa”, thì quả là một sự tiến hóa đáng kinh ngạc.

Trong khi đó, những cổ động viên Arsenal từng dành nhiều năm cười nhạo quá trình tái thiết của Manchester United giờ đây lại ăn mừng thất bại trên chấm luân lưu như thể đó là một phép thắng lợi tinh thần.

"Chúng tôi đã chơi ngang ngửa PSG!"

Thật sao? Theo tôi nhớ thì phần lớn thời gian Arsenal chỉ chơi ngang (ngửa) với… vạch 5m50 của họ.

Nói cho công bằng, tôi không dám khẳng định Manchester United sẽ làm tốt hơn nếu góp mặt trong trận chung kết năm nay. Nhưng ít nhất khi United dựng xe buýt trước khung thành, chúng tôi làm điều đó với sự cam chịu của một đội bóng đang loay hoay trong quá trình chuyển giao.

Chứ không phải với vẻ tự tin tới cao ngạoc của một người vẫn tin rằng mình đang phát minh lại bóng đá.

Dù sao thì cũng xin chúc mừng Mikel Arteta. Vì đã có thêm giải đấu "suýt nữa thì". Vì “chiếc cúp trong lòng người hâm mộ là chiếc cúp quý giá nhất”.

Chiếc xe buýt của ông đêm qua nhìn rất đẹp. Bóng loáng. Sạch sẽ. Và rất vững chãi.

Chỉ thiếu một chút thôi.